Różowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Różowate
Kwiat róży pomarszczonej
Systematyka^[1]
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Klad	klad różowych
Rząd	różowce
Rodzina	różowate
Nazwa systematyczna
Rosaceae Juss. Gen. Pl.: 334. 4 Aug 1789, nom. cons.
Mapa zasięgu


Systematyka w Wikispecies
Zdjęcia i grafiki w Commons

Owoc gruszy

Kwiat kuklika szkarłatnego

Owoc maliny właściwej

Narys kwiatowy i wzór kwiatowy rodzaju róża

Różowate (Rosaceae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu różowców. Jest szeroko rozprzestrzeniona na kuli ziemskiej. Należy do niej 90 rodzajów liczących ponad 2,5 tys. gatunków, spośród których dziko w Polsce występuje ok. 150. Rodzina o dużym znaczeniu gospodarczym. Należy do niej wiele uprawnych drzew i krzewów owocowych oraz roślin ozdobnych i leczniczych.

[edytuj] Charakterystyka

Pokrój: Rośliny zielne, drzewa lub krzewy.
Liście: Pojedyncze lub złożone, przeważnie z przylistkami, ustawione skrętolegle.
Kwiaty: O symetrii promienistej, obupłciowe, wolnopłatkowe, liczba pręcików jest najczęściej wielokrotnością 5.
Owoce: Zazwyczaj tzw. owoc zbiorowy. Nasiona bezbielmowe.

[edytuj] Systematyka

Rośliny zaliczane do tej rodziny zostały na podstawie budowy morfologicznej trafnie wyodrębnione już w dawniejszych systemach klasyfikacyjnych roślin okrytonasiennych. W tej kwestii istotną zmianą wynikającą z lepszego poznania pochodzenia jest tylko wyłączenie z rodziny rodzaju mydłoka Quillaja (obecnie monotypowa i bazalna rodzina w obrębie bobowców Fabales). Nowsze badania podważyły tradycyjny podział na podrodziny ze względu na budowę owoców (różowe Rosoideae, tawułowe Spireoideae, jabłkowe Pomoideae i śliwowe Prunoideae). Relacje filogenetyczne wynikające z badań molekularnych potwierdzają dobrze analizy dot. składu chemicznego, chromosomów, związków z grzybami. Współcześnie różowate dzielone są na trzy podrodziny (różowe Rosoideae, dębikowe Dryadoideae i tawułowe Spireoideae). Rodzina zajmuje pozycję bazalną w kladzie różowców^[1].

Pozycja systematyczna wg Angiosperm Phylogeny Website (2001...)

różowce

różowate Rosaceae

Barbeyaceae

	Dirachmaceae

	szakłakowate Rhamnaceae

	oliwnikowate Elaeagnaceae

wiązowate Ulmaceae

konopiowate Cannabaceae

	morwowate Moraceae

	pokrzywowate Urticaceae

Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Rosanae Takht., rząd różowce (Rosales Perleb), podrząd Rosineae Erchb., rodzina różowate (Rosaceae Juss.)^[2].

Podział rodziny^[3]^[1]

Podrodzina Rosoideae
- wiązówka (Filipendula)
- Nadplemię Rosodae
  - róża (Rosa)
  - jeżyna (Rubus)
  - Plemię Sanguisorbeae
    - Podplemię Agrimoniinae
      - rzepik (Agrimonia)
      - Aremonia
      - Hagenia
      - Leucosidea
      - Spenceria
    - Podplemię Sanguisorbinae
      - acena (Acaena)
      - Cliffortia
      - Margyricarpus (inkl. Tetraglochin)
      - Polylepis
      - krwiściąg (Sanguisorba)
      - Poteridium
      - Poterium (inkl. Bencomia, Marcetella, Dendriopoterium, Sarcopoterium)
  - Plemię Potentilleae
    - pięciornik (Potentilla) (inkl. Argentina, Comarella, Duchesnea, Horkelia, Horkeliella, Ivesia, Purpusia, Stellariopsis)
    - Podplemię Fragariinae
      - przywrotnik (Alchemilla) (inkl. skrytek (Aphanes), Lachemilla, Zygalchemilla)
      - Chamaerhodos
      - siedmiopalecznik (Comarum) (inkl. Farinopsis)
      - Dasiphora
      - Drymocallis
      - poziomka (Fragaria)
      - Potaninia
      - sybaldia (Sibbaldia)
      - Sibbaldianthe (inkl. Schistophyllidium)
      - Sibbaldiopsis
  - Plemię Colurieae
    - Fallugia
    - kuklik (Geum) (inkl. Acomastylis, Novosieversia, Oncostylus, Orthurus, Taihangia, Coluria, pragnia Waldsteinia)
    - Sieversia
Podrodzina Dryadoideae
- Cercocarpus
- Chamaebatia
- dębik (Dryas)
- Purshia (inkl. Cowania)
Podrodzina Spiraeoideae
- Lyonothamnus
- Plemię Amygdaleae (dawniej podrodzina Amygdaloideae)
  - śliwa Prunus (inkl. brzoskwinia Persica, morela Armeniaca, czereśnia Cerasus, migdałowiec Amygdalus, czeremcha Padus, laurowiśnia Laurocerasus, Lithocerasus, Pygeum, Maddenia)
- Plemię Sorbarieae
  - Adenostoma
  - Chamaebatiaria
  - tawlina (Sorbaria)
  - Spiraeanthus
- Plemię Spiraeae
  - parzydło (Aruncus)
  - pustokrężnik (Holodiscus)
  - Kelseya
  - Luetkea
  - Petrophyton
  - Sibiraea
  - tawuła (Spiraea)
  - Xerospiraea
- Plemię Neillieae
  - Neillia (inkl. tawulec Stephanandra)
  - pęcherznica Physocarpus
- Nadplemię Kerriodae
  - Plemię Kerriae
    - Coleogyne
    - złotlin (Kerria)
    - Neviusia
    - okółkowiec (Rhodotypos)
  - Plemię Osmaronieae
    - obiela (Exochorda)
    - Oemleria
    - prinsepia (Prinsepia) (inkl. Plagiospermum)
- Nadplemię Pyrodae
  - Gillenia
  - Plemię Pyreae
    - Kageneckia
    - Lindleya
    - Vauquelinia
    - Podplemię Pyrinae (dawniej Maloideae)
      - świdośliwa (Amelanchier)
      - Aria
      - aronia (Aronia)
      - pigwowiec (Chaenomeles)
      - Chamaemeles
      - Chamaemespilus
      - Cormus
      - irga (Cotoneaster)
      - głóg (Crataegus)
      - pigwa (Cydonia)
      - Dichotomanthes
      - Docynia
      - Docyniopsis
      - miszpelnik (Eriobotrya)
      - Eriolobus
      - Hesperomeles
      - Heteromeles
      - jabłoń (Malus)
      - Melacomenes
      - nieszpułka (Mespilus)
      - Osteomeles
      - Peraphyllum
      - głogownik Photinia
      - Pseudocydonia
      - ognik (Pyracantha)
      - grusza (Pyrus)
      - Rhaphiolepis
      - jarząb (Sorbus)
      - Stranvaesia
      - Torminalis

Przedstawiciele flory Polski^[4]

Wykaz obejmuje wszystkie rodzaje dziko rosnące (również efemerofity) oraz ważniejsze uprawiane.

acena (Acaena Mutis ex L.)
aronia (Aronia Medik.)
brzoskwinia (Persica Mill.)^[5]
czeremcha (Padus Mill.)^[5]
czereśnia (Cerasus Mill.)^[5]
dębik (Dryas L.)
grusza (Pyrus L.)
irga (Cotoneaster Medik.)
jabłoń (Malus L.)
jarząb (Sorbus L.)
jeżyna, malina (Rubus L.)
głóg (Crataegus L.)
krwiściąg (Sanguisorba L.)
kuklik (Geum L.)
migdał (Amygdalus L.)
morela (Armeniaca L.)^[5]
nieszpułka (Mespilus L.)
obiela (Exochorda Lindl.)
ognik (Pyracantha M.Roem.)

parzydło (Aruncus L.)
pięciornik (Potentilla L.)
pigwa (Cydonia Mill.)
pigwowiec (Chaenomeles Lindl.)
poziomka (Fragaria L.)
pragnia (Waldsteinia Willd.)
pustokrężnik (Holodiscus)
róża (Rosa L.)
rzepik (Agrimonia L.)
siedmiopalecznik (Comarum L.)^[6]
skrytek (Aphanes L.)
sybaldia (Sibbaldia L.)
śliwa (Prunus L.)
świdośliwa (Amelanchier Medik.)
tawlina (Sorbaria (Ser. ex DC.) A.Braun
tawuła (Spiraea L.)
tawułowiec (Physocarpus (Cambess.) Maxim.)
wiązówka (Filipendula Mill.)
wiśnia (Laurocerasus Duhamel)^[5]
złotlin (Kerria DC.)

Przypisy

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-23].
↑ Crescent Bloom: Rosaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-01-23].
↑ D. Potter, T. Eriksson, R. C. Evans, S. Oh, J. E. E. Smedmark, D. R. Morgan, M. Kerr, K. R. Robertson, M. Arsenault, T. A. Dickinson, C. S. Campbell. Phylogeny and classification of Rosaceae. „Plant Systematics and Evolution”. 266, s. 5-43, 2007. doi:10.1007/s00606-007-0539-9.
↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.
↑ ^5,0 ^5,1 ^5,2 ^5,3 ^5,4 Takson nie jest wyróżniany przez Reveala jako odrębny rodzaj, lecz uznany za synonim rodzaju Prunus (śliwa)
↑ Wg Reveala jest to synonim rodzaju Potentilla

[edytuj] Linki zewnętrzne

Rosaceae L. [w:] Watson L. & M.J. Dallwitz. 1992. The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, and information retrieval na http://delta-intkey.com (ang.)

[apweb-0] 1,0 ^1,1 ^1,2 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-23].

[A-1] Crescent Bloom: Rosaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-01-23].

[2] D. Potter, T. Eriksson, R. C. Evans, S. Oh, J. E. E. Smedmark, D. R. Morgan, M. Kerr, K. R. Robertson, M. Arsenault, T. A. Dickinson, C. S. Campbell. Phylogeny and classification of Rosaceae. „Plant Systematics and Evolution”. 266, s. 5-43, 2007. doi:10.1007/s00606-007-0539-9.

[checklist-3] Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.

[B-4] 5,0 ^5,1 ^5,2 ^5,3 ^5,4 Takson nie jest wyróżniany przez Reveala jako odrębny rodzaj, lecz uznany za synonim rodzaju Prunus (śliwa)

[5] Wg Reveala jest to synonim rodzaju Potentilla

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]